قطره ای از دریا (10)
باج دادن معاویه به قیصر روم
فهرست فصلها 56
متن فصل
باج دادن معاویه به قیصر روم
معاویه نهتنها برای جلب یاران و فداکاریهای آنان از بذل و بخشش خودداری نمیکرد و با پول و زر و زیور همگان را همراه و طرفدار خود مینمود، بلکه گاهی با زر و زیور و پول و ثروتهای کلان مخالفان خود را آرام کرده و از جنگ و مقابله با خود برحذر میداشت .
او با بخشش پولهای بیشمار از جنگ کردن با قدرتهای بزرگ خودداری میکرد و نمیگذاشت جنگ و نبرد میان او و دیگران پا بگیرد. یکی از کسانی که برای شکست معاویه و مسلّط شدن بر شام ، تصمیم گرفت به شام حمله کند و معاویه را از میان بردارد، قیصر روم بود ولی معاویه با بذل و بخششهای بسیار فراوان زر و زیور او را از حمله به شام منصرف کرد.
این جریان را ابن ابی الحدید اینگونه نقل کرده است :
روزی که عمروعاص پیش معاویه آمد، معاویه به او گفت : ای ابوعبدالله؛ دیشب سه خبر ناگهانی رسیده است که راه ورود و خروج آن مسدود است .
عمرو پرسید: آنها چیست ؟
معاویه گفت : یکی اینکه محمّد بن ابی حذیفه درِ زندان مصر را شکسته و خود و یارانش گریختهاند و او از بلاهای این دین است . دو دیگر آنکه قیصر با جماعت رومیان برای حمله و چیرگی بر شام حرکت کرده است ، و سه دیگر آنکه علی علیه السلام وارد کوفه شده است و برای حرکت به سوی ما آماده میشود.
عمرو گفت : هیچیک از اینها که گفتی بزرگ نیست . امّا پسر ابوحذیفه ، این چه موضوعی است که مردی نظیر دیگران و همراه افرادی شبیه خود خروج کند. مردی را به سوی او گسیل میداری که او را بکشد یا اسیرش گیرد و پیش تو آورد، و بر فرض که جنگ کند زیانی به تو نمیرساند.
امّا برای قیصر، هدایا و ظرفهایی سیمین زرّین بفرست و از او تقاضای صلح کن که او به پذیرش صلح ، با شتاب پاسخ مثبت میدهد.
امّا علی علیه السلام، به خدا سوگند؛ ای معاویه ؛ اعراب تو را با او در هیچ چیز برابر و قابل مقایسه نمیدانند؛ او را در جنگ بهره و فنونی است که برای هیچیک از افراد قریش فراهم نیست و او سالار است و صاحب چیزی است که در آن قرار دارد، مگر اینکه تو نسبت به او ظلم و ستم روا داری .
این گفتگو در روایت نصر بن مزاحم از قول محمّد بن عبیدالله همینگونه است [1] .[2]
بنابراین جریان ، معاویه نه تنها افراد را با زر و زیور به سوی خود جلب میکرد و آنان را طرفدار و یار و یاور خود میساخت ، بلکه دشمنان خود را نیز با زر و زیور آرام نموده تا از مقابله با او دست بردارند.------------------------------------------------------
[1] به صفحات 39 تا 52 كتاب «وقعة صفّين» مراجعه شود.
[2] جلوۀ تاريخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد : 1 / 239 .