معاویه و لشکر شام

دشمن سنّت و قرآن بودند

در کتاب اخبار الطوال می نویسد: چون علی علیه السلام تصمیم به حرکت به سوی مردم شام گرفت، چون جمعه فرا رسید به منبر رفت خدای را حمد و نیایش کرد و بر رسول خدا صلّی الله علیه وآله درود فرستاد و فرمود:

ای مردم ؛ حرکت کنید به سوی دشمنان سنّت و قرآن ، حرکت کنید به سوی قاتلان مهاجران و انصار، حرکت کنید به سوی جفاکاران فرومایه که اسلام آوردن ایشان از بیم و به زور بود، حرکت کنید به سوی کسانی که برای به دست آوردن دل‌های ایشان به ایشان مال داده می‌شد، تا آزار خود را از مسلمانان بازدارند.

در این هنگام مردی از قبیله فزاره(1)  ـ که نامش اَرْبَد بود ـ برخاست و گفت  :  

آیا می‌خواهی ما را به جنگ برادران شامی ما ببری که ایشان را بکشیم ، همان‌گونه که ما را به جنگ برادران اهل بصره بردی و ایشان را کشتیم ؟! هرگز به خدا سوگند که چنین کاری نخواهیم کرد.

اشتر برخاست و گفت : ای مردم ؛ این چه کسی بود؟

  مرد فزاری گریخت و گروهی از مردم او را تعقیب کردند و در کناسه به او رسیدند و او را با کفش‌های خود چندان زدند که درافتاد و سپس او را چندان لگدمال کردند که مُرد، و چون این خبر را به علی علیه السلام دادند فرمود: کشته ‌شده تعصّب و گمراهی که قاتل او هم معلوم نیست، و خون ‌بهای او را از بیت المال به خانواده‌اش پرداخت فرمود و یکی از شاعران بنی‌تمیم در این مورد چنین سروده است :

«به خدای خود پناه می‌برم که مرگ من همچون مرگ اَربَد در بازار مادیان فروشان باشد، قبیله همْدان او را با کفش‌های خود احاطه کردند و هر دستی که از او برداشته می‌شد دست دیگری فرود می‌آمد».

اشتر بپا خاست و گفت : ای امیر مؤمنان ؛ آنچه از این خائن شنیدی ترا از یاری و نصرت ما ناامید نکند که همه این مردم که می‌بینی شیعیان تو هستند و از جان خود مضایقه ندارند و پس از تو زندگی را دوست نمی‌دارند، با ما به سوی دشمنان خود حرکت کن ، و به خدا سوگند؛ هر کس از مرگ بترسد از آن نجات نمی‌یابد و هر کس بقاء و ماندن را دوست داشته باشد به او عطا نمی‌شود و جز فریفته و مغرور کس دیگری به آرزو شیفته نمی‌شود.(2)

--------------------------------------------------------------------------------------

(1) براى اطّلاع از قبیله فزاره و نام‌آوران آن، رک : ابن حزم ، جمهرة أنساب العرب ص 255 چاپ عبدالسلام محمّد هارون .

(2) اخبار الطّوال : 204.