دور بودن اهل شام و آشنا نبودن آنان با اهل بیت علیهم السلام

دور بودن اهل شام

و آشنا نبودن آنان با اهل بیت علیهم السلام

ابن ابی الحدید می نویسد: چون کار حکومت ابوالعباس سفاح استوار شد، ده تن از امیران شام پیش او آمدند و به خدا و طلاق زنانشان و سوگند بیعت قسم خوردند که تا هنگام کشته‌شدن مروان نمی‌دانسته‌اند که پیامبر خدا صلّی الله علیه وآله اهل و خویشاوندی جز بنی‌امیه داشته است .

ابوالحسن مدائنی روایت می‌کند و می‌گوید: مردی برایم نقل کرد : در شام بودم هیچ نشنیدم که نام کسی علی ، حسن و حسین باشد و کسی را با این نام‌ها بخوانند و همواره نام‌هایی که می‌شنیدم معاویه ، ولید و یزید بود تا آن‌که از کنار مردی گذشتم و از او آب خواستم .

او شروع به صدا زدن کرد و گفت : ای علی ؛ ای حسن ؛ ای حسین .

گفتم : ای مرد؛ مردم شام این نام‌ها را بر فرزندانشان نمی‌نهند.

گفت : درست می‌گویی آنان فرزندانشان را به نام‌های خلفا

نامگذاری می‌کنند و هرگاه یکی از ایشان به فرزند خود نفرین می‌کند یا دشنام می‌دهد نام یکی از خلفا را لعنت و نفرین کرده است و من فرزندان خود را به نام دشمنان خدا نام نهاده‌ام که اگر ایشان را نفرین کنم یا دشنام دهم ، دشمنان خدا را نفرین کرده و دشنام داده باشم !! (1)

در جریان جنگ صفین می‌خوانیم که حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام مدّتی شروع جنگ را به تأخیر انداختند و با این‌که لشکر از هر دو طرف آماده پیکار بودند ولی جنگ را آغاز نمی‌کردند.

به تأخیر انداختن جنگ از طرف حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام عللی داشت که می‌توان از آن عوامل یکی ناآگاهی مردم شام از شخصیت حضرت امیرالمؤمنین  علیه السلام نام برد و عامل دیگر بی‌شعوری آن مردم .

در آن زمان چون هر یک از دو طرف جنگ می‌توانستند وارد لشکر مخالف شوند، رفت و آمد مردم شام در لشکر عراق می‌توانست آنان را تا حدّی از ناآگاهی و عدم درک واقعیت‌ها برهاند.

اخلاق و رفتار امیرالمؤمنین علیه السلام و وجود بسیاری از اصحاب پیامبر اکرم  صلّی الله علیه وآله در میان لشکر آن حضرت ، وجود شخصیت‌های شناخته‌ شده‌ای که مورد پیشگویی حضرت رسول اکرم  صلّی الله علیه وآله بودند، و همچنین سخنانی که پیامبر اعظم صلّی الله علیه وآله درباره معاویه فرموده 

بودند و مردم هیچ‌گونه آگاهی از آن‌ها نداشتند و برخی عوامل دیگر می‌توانستند از جهل و ناآگاهی مردم شام بکاهند تا آنان بدانند مکر مکار عرب معاویه در آن‌ها کارساز شده و آنان را از کار و زندگی جدا ساخته و به صحنه کارزار آورده است .

به همین دلیل همان‌گونه که در این کتاب خواهیم گفت ، برخی از مردم شام بر اثر هوشیار شدن و درک این نکته که معاویه آنان را شستشوی مغزی داده است ـ که این کار سیاستمداران جهان است ـ از او کناره گرفتند و به لشکر عراق پیوستند.

بدیهی است بسیاری از افراد شامی که هرّ را از برّ تشخیص نمی‌دادند و میان ناقه و جمل و روز چهارشنبه و جمعه تفاوتی نمی‌گذاردند در لشکر شام باقی ماندند و همچنین بسیاری از مردم که در پی سفره رنگین و دنیا را هرچند ننگین باشد بر آخرت هر چند که نیک و برین باشد، ترجیح می‌دادند، در سر سفره معاویه باقی ماندند.

-----------------------------------------

(1) جلوۀ تاريخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد: 3 / 414 .