حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام پس از جنگ جمل

عمر بن سعد، از یزید بن صلت ، از عامر اسدی نقل می‌کند که می‌گفته است : امیرالمؤمنین علی علیه السلام پس از فتح بصره ، همراه عمر بن سلمه ارحبی برای مردم کوفه این نامه را فرستاد: (1)

از بنده خدا علی بن ابی طالب به قرظة بن کعب و دیگر مسلمانان که پیش اویند.

سلام بر شما باد؛ نخست خداوندی را که خدایی جز او نیست ستایش می‌کنم و بعد، ما با آن قوم از امّت خود که بیعت ما را گسسته و اتّحاد ما را گسیخته و بر ما ستم و خروج کرده بودند رویاروی شدیم و نخست با آنان در پیشگاه خداوند حجّت و برهان آوردیم و خداوند ما را بر ایشان پیروزی داد و طلحه و زبیر کشته شدند و من قبلا آنان را بیم و اندرز دادم و صالحان امّت را بر آنان گواه گفتم ولی از مرشدان اطاعت نکردند و پند خیرخواهان را نپذیرفتند. و ستمگران به عایشه پناه بردند و گروهی بیرون از شمار بر گرد او کشته شدند و شمار آنان را کسی جز خدا نمی‌داند و سپس خداوند بر چهره بقیه ایشان فروکوفت و پشت به جنگ کردند و گریختند و ناقه صالح بر قوم خود شومتر از عایشه بر مردم این شهر نبوده است ، با این تفاوت که عایشه مرتکب گناهی بزرگ شده است که از فرمان خدا و پیامبرش سرپیچی کرده و مردم را فریب داده است و میان مؤمنان تفرقه انداخته و خون مسلمانان را ریخته و هیچ دلیل و برهان و عذری نداشته است .

و همین که خداوند آنان را شکست داد فرمان دادم هیچ گریخته و مجروحی تعقیب و کشته نشود و هیچ پرده‌ای دریده نشود و به هیچ خانه‌ای بدون اجازه وارد نشوند و من همه مردم را امان دادم .

و مردانی صالح و شایسته از ما شهید شدند که خداوند حسنات آنان را افزون و درجات ایشان را برتر نماید و به آنان پاداش صابران را ارزانی دارد و به آنان بهترین پاداشی که به فرمانبرداران و سپاسگزاران نعمت خدا داده می‌شود از سوی خاندان پیامبرشان داده شود. همانا که شما سخن مرا شنیدید و اطاعت کردید و فراخوانده شدید و اجابت کردید؛ چه نیکو برادران و یاران حق بودید و هستید. و سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد.

این نامه را عبدالله بن ابی رافع در رجب سال سی و ششم هجرت نوشت .

---------------------------------------------------------------------

(1) براى اطّلاع بيشتر رجوع كنيد به : بحار الأنوار: 32 / 334  - 332.