(1)
دوران حکومت متوکّل
در دوران متوكّل عبّاسى كه به قول ابن اثير مال و جان هر كسى را كه حبّ على وخاندان او عليهم السلام را در دل داشت به خطر مى انداخت و بر او رحم نمى كرد(832) آن طور با شيعيان مصر رفتار مى كرد كه مرحوم مظفّر از زبان مقريزى گزارش كرده است:
«متوكّل به والى خود در مصر نامه نوشت كه آل ابى طالب را از مصر اخراج كند و به عراق بفرستد. امير مصر (اسحاق بن يحيى خُتَلى) آنان را در دهم رجب سال 236 هـ . ق از آنجا بيرون راند. آنان وارد عراق شدند؛ لكن آنها را از عراق به سوى مدينه، در شوّال همان سال اخراج كردند. و هر كسى كه در مصر به مذهب على و خاندان او عليهم السلام پايبند بود، در استتار و اختفا به سر مى برد. حتّى امير مصر كه يكى از سربازان را درباره كارى زير ضرب تازيانه و تنبيه بدنى قرار داد، وى امير را به حقّ حسن وحسين عليهما السلام سوگند مى داد كه او را مورد عفو قرار دهد، امير دستور داد سى تازيانه ديگر بر بدن او وارد سازند. پيك و قاصد اين جريان را براى متوكّل گزارش كرد. پساز آن نامهاى از سوى متوكّل به امير مصر رسيد كه در آن به وى دستور داد بر اين سرباز علوى صد تازيانه ديگر وارد سازند. امير نيز طبق دستور عمل كرد و او را نيز مانند سايرين به عراق روانه ساخت. والى مصر پس از اين رويداد در جست و جوى شيعيان مصر برآمد و پس از يافتن آنها دستور مى داد آنان را به سوى عراق روانه سازند. والى مصر را بر مردى مطّلع ساختند كه نام او محمّد بن على بن حسن بن علىّ بن حسين بن ابى طالب بود، و براى والى گزارش نمودند كه براى وى در مصر بيعت گرفتند. دستور داد مكانى را كه در آن با او بيعت كردند به آتش كشيدند و خود او را دستگير كردند و عدّه اى را كه با او بيعت كرده بودند تازيانه زدند و اين مرد علوى وجمعى از آل ابى طالب را به عراق اخراج كردند».(833)
در همين دوران و در زمان ولايت يزيد بن عبداللَّه تركى(834) بنا به دستور متوكّل، علويان و شيعيان از مصر به عراق تبعيد مى شدند. از جمله، علوى معروف ابوحذرى و يارانش در رمضان 248 اخراج شدند و در رمضان 250 شش نفر از علويان و دررجب 251 ق هشت تن از بزرگان علوى (835) كه ظاهراً يكى از آنان محمّد بن فرج از اصحاب امام هادى عليه السلام در مصر است كه مدّت هشت سال در زندانِ عراق ماند.(836)
كندى مى نويسد: چون منتصر بر تخت نشست و يزيد بن عبداللَّه را ابقا كرد، به او نوشت: هيچ علوى نبايد پيشه اى را قبول كند، و بر اسبى سوار شود، و از فسطاط به اطراف آن سفر كند، و بيش از يك عبد براى خود اتّخاذ نمايد. اگر ميان مردم و يكى از علويان نزاعى درگرفت سخن خصم طالبى پذيرفته شود و از او دليل و بيّنه مطالبه نشود(837).(838)
832) الكامل: 318/4.
833) محمّدحسين مظفّر؛ تاريخ شيعه؛ ترجمه و نگارش سيّد محمّدباقر حجّتى (تهران، نشر دفتر فرهنگ اسلامى،1368ش) ص 263.
834) يزيد بن عبداللَّه بن دينار از واليان ترك بنى عبّاس بود كه در سال 242 و در عصر متوكّل به امارت مصر رسيد و دهسال بر آن ديار حكومت كرد.
835) ولاة مصر: 230 - 229.
836) ولاة مصر: 230 - 229.
837) ولاة مصر: 230.
838) فاطميان در مصر: 70.
منبع: معاویه ج ... ص ...
بازديد امروز : 95418
بازديد ديروز : 280597
بازديد کل : 130555893
|