نماز شب
اكنون به چگونگى نماز شب مى پردازيم ؛ پس از آن زيارت جامعۀ كبيره و زيارت عاشورا را نيز نقل مى كنيم .
نماز شب : زمانش از نيمه شب آغاز مى شود، و هر چه زمان انجام آن به صبح نزديكتر باشد، فضيلتش افزون است. البتّه اگر هنگام صبح، نمازگزار چهار ركعت از نماز شب را به جا آورده باشد، بايد بقيّه نمازها را بدون سوره و با حمد تنها انجام دهد.
نماز شب، هشت ركعت است كه دو ركعت دو ركعت انجام مى شود؛ مستحب است در دو ركعت اول در هر ركعت بعد از حمد ، سى مرتبه سورۀ «توحيد» را بخواند ؛ در اين صورت با پايان نماز ، هيچ گناهى بين او و خداوند باقى نمى ماند .
همچنين مى تواند در ركعت اول پس از حمد، سوره «توحيد» بخواند و در ركعت دوّم سوره «كافرون» را قرائت كند و در نمازهاى ديگر (شش ركعت باقى مانده) هر سوره اى را خواست ، بخواند .
نيز، مى تواند در هر ركعت از هشت ركعت نماز شب، پس از حمد، سورۀ «توحيد» را بخواند يا اين كه سوره اى نخواند و به حمد تنها بسنده كند .
(مستحبّ است بعد از دو ركعت اوّل ، دعايى را كه براى تعجيل فرج در ص 198 بخش سوم ، دعای پانزدهم نقل كرديم بخواند . و بعد از ركعت چهارم، دعايى را كه در ص 200 همان بخش ، دعای شانزدهم نقل كرديم بخواند .)
قنوت نماز شب نيز مانند قنوت در نمازهاى واجب ، مستحبّ است كه در ركعتهاى دوّم هر نماز ، قنوت خوانده شود . در ذكر قنوت مى تواند سه مرتبه «سبحان اللَّه» بگويد ، يا اين دعا را بخواند :
أَللَّهُمَّ اغْفِرْ لَنا وَارْحَمْنا وَعافِنا وَاعْفُ عَنَّا فِي الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ ، إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَديرٌ . أو أن تقول : رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَتَجاوَزْ عَمَّا تَعْلَمُ ، إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعَزُّ الْأَجَلُّ الْأَكْرَمُ .
بار الها ؛ ما را ببخش، و رحم كن، و سلامتى بده، و در دنيا و آخرت ما را ببخش؛ به راستى كه تو هر چيزى بخواهى، مى توانى انجام دهى. يا بگويد : پروردگارا ؛ ببخش، رحم كن، از هر چه مى دانى بگذر؛ به راستى ، تو عزّتمندترين، باشكوهترين، و بزرگوارترين هستى.
يا بگويد : رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَتَجاوَزْ عَمَّا تَعْلَمُ ، إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعَزُّ الْأَجَلُّ الْأَكْرَمُ .
پروردگارا ؛ ببخش، رحم كن، از هر چه مى دانى بگذر؛ به راستى ، تو عزّتمندترين، باشكوهترين، و بزرگوارترين هستى.
روايت شده است : حضرت موسى بن جعفر عليهما السلام ، هنگامى كه شب ، در محراب عبادت مى ايستادند ، مى گفتند : أَللَّهُمَّ إِنَّكَ خَلَقْتَني سَوِيّاً ... «بارالها ؛ راستى ، تو مرا با اندامى متناسب آفريده اى ...» ، و اين ، دعاى پنجاهم صحيفه كامله سجّاديّه است .
پس از انجام هشت ركعت نماز شب، دو ركعت نماز شفع و يك ركعت نماز وتر را به جا آوريد؛ در اين سه ركعت نماز، پس از «حمد» در هر ركعت سوره «توحيد» را بخوانيد ؛ تا ثواب يك ختم كامل قرآن را به دست آوريد؛ چون، هر بار قرائت سوره «توحيد» ، ثواب خواندن يك سوّم از قرآن را دارد .
نيز مى توانيد در ركعت اوّل شفع پس از «حمد» ، سوره «ناس»؛ و در ركعت دوّم پس از «حمد» ، سوره «فلق» را قرائت كنيد .
پس از نماز شفع ، يك ركعت نماز وتر با سوره «حمد» و سوره «توحيد» بخوانيد ، و يا آن كه بعد از سوره «حمد» سه مرتبه «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» و معوّذتين - يعنى «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ» و «قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ» - را قرائت كنيد . پس از سوره ، دستها را به دعا برداشته و در قنوت ، هر چه خواستيد بخواهيد .
شيخ طوسى رحمه الله مى گويد : دعاهاى قنوت ، بى شمار است ؛ و هيچ قنوت مخصوصى وارد نشده است كه واجب باشد همان خوانده شود .
مستحبّ است انسان در حال قنوت از ترس خدا و هراس از عذاب الهى بگريد ، يا حالت گريه كنندگان را به خود بگيرد؛ و براى مؤمنان دعا كند ، و مستحبّ است نام چهل مؤمن (شيعه) را ياد كند ؛ زيرا، هر كس براى چهل تن از شيعيان (مؤمنان) دعا كند ، دعاى خودش نيز به خواست خداوند مستجاب خواهد شد . نيز، هر چه خواست پس از آن دعا كند .
شيخ صدوق رحمه الله در كتاب «من لا يحضره الفقيه» روايت مى كند كه پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم در قنوت نماز وترش اين دعا را مى خواند :
أَللَّهُمَّ اهْدِني فيمَنْ هَدَيْتَ ، وَعافِني فيمَنْ عافَيْتَ ، وَتَوَلَّني فيمَنْ تَوَلَّيْتَ ، وَبارِكْ لي فيما أَعْطَيْتَ ، وَقِني شَرَّ ما قَضَيْتَ ، فَإِنَّكَ تَقْضي وَلايُقْضى عَلَيْكَ ، سُبْحانَكَ رَبَّ الْبَيْتِ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ ، وَاُؤْمِنُ بِكَ ، وَأَتَوَكَّلُ عَلَيْكَ ، وَلا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلّا بِكَ يا رَحيمُ .
خدايا؛ در بين كسانى كه هدايت مى فرمايى مرا نيز هدايت كن، و در بين عافيت يافتگانت مرا نيز سلامتى و عافيت ببخش، و هر كه را سرپرستى مى كنى مرا نيز در زمرهشان درآور؛ و هر چه به من عطا فرمودى بابركت گردان، و هر قضايى مقرّر فرمودى مرا از شرّ و بدى آن حفظ كن؛ زيرا تو حكم مى كنى ولى كسى بر تو حكم نمى كند؛ منزّهى، اى پروردگار خانه كعبه؛ از تو بخشش مى خواهم و به سويت بازگشت مى كنم، و به تو ايمان مى آورم، و بر تو توكل مى كنم، و هيچ نيرو و جنبشى جز از تو، نيست؛ اى مهربان.
سزاوار است در قنوت ، هفتاد مرتبه بگويد : «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ (رَبّي) وَأَتُوبُ إِلَيْهِ» ؛ «طلب بخشش از خدا (پروردگارم) مى كنم، و به سويش بازگشت مى نمايم».
شايسته است انسان، در اين هنگام دست چپ را بالا برده، و با دست راست تعداد استغفارهاى خود (هفتاد مرتبه) را بشمارد ،(2) و مستحبّ است سيصد مرتبه بگويد : «اَلْعَفْو» .
هر كس چهار ركعت از نماز شب را پيش از اذان صبح خوانده باشد ، مى تواند بقيّه را پس از نماز صبح به نيت ادا بخواند . هر كس نمى تواند نماز شب را پس از نيمه شب بخواند ، جايز است كه آن را پيش از نيمه شب بخواند .
2) الباقيات الصالحات (حاشيه مفاتيح الجنان) : 260 .
بازديد امروز : 2441
بازديد ديروز : 232107
بازديد کل : 123978450
|