اعتقادات وهب بن منبّه
گفتنى است از جمله عقايدى كه توسط اين يهودى تازه مسلمان در جامعه اسلامى اشاعه يافت، عقيده جبرگرايى ونفى مشيّت و اختيار بود.
حماد بن سلمه از ابوسنان نقل مى كند كه از وهب بن منبّه شنيدم كه مى گفت: «من مدّتها معتقد به تأثير قدرت و مشيّت انسان بودم تا اينكه هفتاد و اندى كتاب از كتاب هاى پيامبران را خواندم كه در همگى آن ها آمده بود هر كس براى خود اختيار قابل شود، كافر شده است. به همين دليل اعتقاد قلبى خود را ترك گفتم».(195)
طرفدارى از جبر و نفى مشيّت و اختيار، و انكار هر نوع قدرت و مشيّتى براى انسان، آتشى بود كه در اواخر قرن اوّل هجرى در ميان مسلمانان برافروخته شد و آنان را به دو دستگى واداشت و از آنجا كه اعتقاد به جبر با مبانى حكومت بنى اميّه سازگارتر بود، به همين دليل وهب در اشاعه چنين نظريّه اى سعى بليغى مى كرد(196).(197)
195) ميزان الإعتدال: 353/4.
196) بنگريد به: بحوث فى الملل والنحل: 91/1، و فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى: 102/1 و 103.
197) اسرائيليّات و تأثير آن بر داستان هاى انبياء در تفاسير قرآن: 121.
بازديد امروز : 83626
بازديد ديروز : 249793
بازديد کل : 126301930
|