دقّت در روايت
قابل ذكر است كه اين گونه روايات را برخى از نويسندگان به «تلويزيون» و... تطبيق نموده اند كه با توجّه به تعبيراتى كه در روايت شده است به هيچ وجه نمى توان گفت مقصود امام صادق عليه السلام از اين روايت تلويزيون مى باشد ؛ زيرا :
1 - امام صادق عليه السلام مى فرمايند : مؤمن برادر خودش را مى بيند ؛ اگر مقصود آن حضرت ، تلويزيون مى بود ، بايد همۀ مردم جهان در تلويزيون ظاهر شوند تا برادرانشان آنان را در قسمت ديگر كرۀ زمين ببينند . زيرا «الف و لام» در «المؤمن» براى جنس است و اطلاق دارد ؛ يعنى همۀ مؤمنين را شامل مى شود . و تلويزيون آن گونه قابل بهره بردارى نيست كه هر كس بتواند برادر خودش را در آن ببيند ، بلكه تنها كسانى را در تلويزيون مشاهده مى كند كه در صحنه يا فيلم حاضر شده اند.
تاكنون چند نفر از هفت ميليارد جمعيّت جهان(191) ، برادر خود را در تلويزيون ديده اند؟
نكته هاى قابل توجّه ديگرى در روايت وجود دارد كه دلالت بر تأكيد مطلب مى نمايد ؛ يعنى از آنها استفاده مى شود اطلاق ديدن مؤمن برادر خود را در قسمت ديگر كرۀ زمين، حتمى و قطعى است ؛ زيرا اين روايت : 1 - با جملۀ اسميّه شروع شده است . 2 - در ابتداى آن كلمۀ «إنّ» وجود دارد . 3 - «ليرى أخاه» با لام آورده شده كه همۀ اينها دليل بر تأكيد اصل مطلب كه اطلاق كلام است مى نمايد .
با توجّه به اين نكات در آن عصر درخشان و شكوهمند ، هر فرد مؤمن برادر خود را از راههاى بسيار دور مى بيند همان گونه كه او نيز برادر خود را مى بيند و اين مطلبى است كه امام صادق عليه السلام در اين روايت آن را با چند تأكيد بيان فرموده اند.
2 - روايت ظاهر در اين است كه برادر خصوصيّتى در مشاهده ندارد و امام عليه السلام آن را به عنوان مثال بيان نموده اند و گرنه در آن زمان مؤمن نه تنها برادر خود بلكه خواهر ، مادر ، دختر ، همسر و ساير بستگانش را مى تواند از يك قسمت كرۀ زمين در قسمت ديگر آن ببيند . آيا همۀ خواهران و... بايد در تلويزيون برنامه داشته باشند تا مؤمن بتواند آنها را ببيند ؟!
3 - ظاهر روايت اين است كه مقصود از ديدن در اين روايت طرفينى است يعنى همان طور كه فردى كه در مشرق است برادر خود را در مغرب مى بيند ، كسى هم كه در مغرب است برادر خود را در مشرق مى بيند ؛ هر دو يكديگر را مى بينند ، ولى در تلويزيون كسى كه به آن نگاه مى كند افرادى را در تلويزيون مى بيند ولى آنان كه در صحنۀ تلويزيون هستند نمى توانند كسانى را كه به صحنه نگاه مى كنند ، ببينند .
جالب توجّه است كه امام صادق عليه السلام افزايش نيروى ديد و شنوايى مردم را به زمان قيام حضرت بقيّة اللَّه ارواحنا فداه مقيّد نموده اند و فرموده اند : «هر گاه قائم ما قيام نمايد ...» كه از آن استفاده مى شود قبل از قيام آن حضرت ديدن و شنيدن مردم آن گونه نيست.
بنابراين نمى توان گفت كه مقصود آن حضرت تلويزيون مى باشد - همان گونه كه متأسّفانه چند نفر از نويسندگان گفتار امام صادق عليه السلام در اين روايت را به تلويزيون تطبيق نموده اند - زيرا ظاهر روايت اين است كه آن حضرت در مقام بيان ويژگى هاى عصر ظهور مى باشند .
4 - اگر مقصود آن بزرگوار از اين كلام تلويزيون باشد ، اين امتيازى براى زمان قيام امام عصر ارواحنا فداه نخواهد بود ؛ زيرا تلويزيون قبل از قيام آن ، اختراع شده و در عصر تيرۀ غيبت بسيارى از مردم را به تاريكى بيشتر كشانده است.
5 - اگر چه با نگاه به تلويزيون ، انسان افراد را از راههاى دور در سراسر جهان مى بيند ولى قدرت ديدن و شنيدن با وسايل صنعتى به معناى امتداد و افزايش قدرت ديدن و شنيدن نيست .
6 - در اين روايت ، خصوصيّت ذكر شده به شيعيان اختصاص داده شده ؛ زيرا امام صادق عليه السلام مى فرمايد : «مدّ اللَّه لشيعتنا» و استفاده از تلويزيون اختصاص به شيعيان ندارد .
7 - نگاه كردن به تلويزيون نه تنها باعث افزايش قدرت ديدن نمى شود بلكه همان گونه كه دانشمندان گفته اند نگاه كردن به تلويزيون براى چشم زيان آور است نه آن كه قدرت چشم را افزايش مى دهد.
8 - اگر مقصود از روايت ، وسيله هاى ظاهرى باشد ، چه دليلى داريم كه آن وسيله تلويزيون است ، شايد وسيله اى بسيار پيشرفته اى غير از تلويزيون باشد . پس اگر حتّى احتمال داده شود كه مقصود آن حضرت چيزى غير از تلويزيون مى باشد ، به چه دليل كلام امام عليه السلام را بر تلويزيون حمل كنيم؟!
9 - نكتۀ بسيار جالبى كه در بعضى از روايات وجود دارد ، تصريح به اين مطلب است كه تحوّلى كه در شنيدن و ديدن رخ مى دهد ، بعد از ظهور و قيام آن حضرت واقع مى شود .
بنابراين هر گونه وسيله اى از قبيل تلويزيون ، كامپيوتر ، اينترنت و يا هر وسيله اى كه قبل از ظهور آن حضرت وجود داشته باشد نفى شده و اين روايت شامل آنها نمى شود .
امام صادق عليه السلام اين تحوّل عظيم را كه در وجود انسان واقع مى شود مقيّد به پس از قيام و ظهور حضرت بقيّة اللَّه الأعظم عجّل اللَّه تعالى فرجه نموده و فرموده اند : «إنّ قائمنا إذا قام...» كه صريح در اين باره است كه تحوّل عظيمى كه در وجود انسان واقع مى شود ، پس از قيام آن بزرگوار است .
10 - نكتۀ جالب توجّه ديگر اين است كه حضرت امام صادق عليه السلام مى فرمايند : «مدّ اللَّه لشيعتنا في أسماعهم وأبصارهم...» خداوند در گوشها و چشمان شيعيان ما كشش ايجاد مى كند و بر قدرت شنوايى و ديد آنها مى افزايد . اگر مقصود آن حضرت از اين تحوّل به خاطر وسيله هاى ظاهرى مانند تلويزيون و كامپيوتر باشد ، بديهى است در چشم و گوش افراد ، هيچ گونه تحوّلى ايجاد نشده و بر قدرت آنها افزوده نشده است .
بنابراين همان گونه كه متن روايت واضح است مقصود حضرت امام صادق عليه السلام از فرمايشى كه فرموده اند : «مدّ اللَّه لشيعتنا...» ، تحوّل در وجود آنها است نه در خارج از وجود آنها كه اسباب و وسيله هاى ظاهرى باشد .
11 - نكتۀ جالب توجّه ديگر اين است كه امام صادق عليه السلام مى فرمايند : «مدّ اللَّه ...» اين تحوّل و تغيير را كار خداوند دانسته و به خدا نسبت می دهند . يعنى پس از قيام امام عصر ارواحنا فداه خداوند اين تحوّل را در مردم ايجاد مى كند كه دليل بر يك دگرگونى غير طبيعى و فوق العاده است و از ظاهر عبارت واضح است كه اختراع تلويزيون و يا وسيله اى ديگر همانند آن را به خداوند نسبت نمى دهند .
12 - حضرت ولىّ عصر عجّل اللَّه تعالى فرجه در جهاندارى و نظم جهانيان از قدرتهاى فوق العاده معنوى استفاده مى نمايند و به اين گونه براى تكامل جهان و جهانيان در مردمانِ عالَم تحوّل ايجاد مى نمايند . با اين بيان ، خام انديشى جهانخوارانى كه مى خواهند جهان را با تكيه بر سياست و تكبُعدى اصلاح نمايند ، روشن مى شود . اين كوچك انديشان - كه خود در خم يك كوچه گرفتارند - گمان مى كنند كه مى توانند هفت اقليم جهان را اداره كنند!!
13 - از ويژگى هاى عصر درخشان ظهور ، كاسته شدن محدوديّتهاى زمان و مكان است . از آنجا كه اين گونه بحثها تاكنون متأسّفانه مورد بحث و بررسى قرار نگرفته است ، براى جامعۀ ما شگفت انگيز مى باشد . به اين جهت مى توان اين گونه بحثها را به عنوان «شگفتى هاى عصر درخشان ظهور» و آن زمان را «زمان شگفتى ها» ناميد .
ممكن است ايجاد تحوّل در مسألۀ زمان و مكان در عصر ظهور و بحث در اين باره براى ما تازگى داشته باشد ، ولى با جستجو در روايات و گفتار خاندان وحى عليهم السلام مى بينيم اين بحثها عنوان شده و بنابر اين آشنا نبودن جامعۀ ما با طرح اين گونه مطالب مهمّ ، دليل بر اين نيست كه آن بحثها در روايات اهل بيت عليهم السلام عنوان نشده اند.
روايتى را كه در اينجا نقل نموديم ، نمونه اى از آنهاست كه در آن امام صادق عليه السلام از شكسته شدن محدوديّت مكان در عصر ظهور پرده برداشته اند و آن را به عنوان يك مطلب قطعى و حتمى بيان فرموده اند .
محدود بودن بشر در طول تاريخ تاكنون به زمان و مكان و مقيّد بودن انسان به اين دو ، مسأله اى نيست كه نيازى به توضيح و بحث داشته باشد و براى همه روشن است كه انسان در بند زمان و مكان اسير بوده و هست و تاكنون براى نجات از آن نقشه هاى فراوانى كشيده است ولى شكسته شدن محدوديّت در سطح عالى در عصر ظهور واقع مى شود .
جمله اى كه امام صادق عليه السلام می فرمايند (... ليرى أخاه الّذي في المغرب...) دليل بر شكسته شدن نسبى محدوديّت مكان است ؛ زيرا در اين روايت زمان ظهور حضرت بقيّة اللَّه الأعظم ارواحنا فداه اين گونه توصيف شده است كه : در آن زمان حتماً مؤمن از مشرقِ عالم ، برادرش را در غرب عالم مى بيند .
اين نكته ، دليل بر آن است كه فاصله صدها هزار كيلومتر ميان دو نفر و دور بودن آنها از يكديگر در اين مسافت طولانى ، دليل بر اين كه آنها يكديگر را نبينند نمى شود و بُعد مكانى و فاصله بودن ميان دو نفر حتّى در اين سطح وسيع ، آنها را از ديدن يكديگر محروم نمى نمايد .
اين خود دليل بر شكسته شدن نسبى مسألۀ مكان است به گونه اى كه با وجود آن همه مسافت ، گويا آنان در كنار يكديگر و هر دو در يك مكان هستند . اين همه پيشرفت بر اثر تحوّلى است كه در قدرت ديد انسانها به وسيلۀ اختراع دستگاههاى پيشرفته ايجاد مى گردد؟
با تكميل عقلها براى يافتن علم و آگاهى - علاوه بر قدرت سمع و بصر - قدرتهاى فرامادّه وسيلۀ بسيار مهمّى براى كسب علم و آگاهى مى باشد .
با وجود همۀ احتمالاتى كه نقل كرديم ، ممكن است كه رؤيت و ديدن يكديگر در عصر ظهور از شرق يا غرب عالم ، به گونه اى ديگر باشد كه فكر ما به آن راه نمى يابد .
191) آيندۀ جهان : 5 .
بازديد امروز : 177776
بازديد ديروز : 242836
بازديد کل : 125056852
|