گسترۀ دانش و آگاهی حضرت علی علیه السّلام

ابان گوید سلیم گفت: شنیدم که ابن عباس می‌گوید: از علی علیه السّلام حدیثی شنیدم که معنای آن را نفهمیدم ولی آن را انکار نکردم، شنیدم که می‌گوید: «رسول خدا صلّی الله علیه وآله وسلّم به هنگام بیماریش سر در گوشم نهاد و کلید گشودن هفتاد هزار باب دانش را به من آموخت که هر باب هزار باب دیگر گشاید». در ذی قار  در چادر حضرت علی علیه السّلام نشسته بودم که حضرتش امام حسن علیه السّلام و عمار را نزد کوفیان فرستاده بود تا مردم را به نبرد فراخوانند، در این هنگام حضرت علی علیه السّلام رو کرد به من و فرمود : ای ابن عباس! حسن با یازده هزار نفر یکی کم (نمی‌دانم که فرمود یکی یا دو تا کم) دارد نزد تو می‌آید! با خودم گفتم: اگر چنین باشد این از همان هزار باب دانش است. دیری نپایید که امام حسن علیه السّلام با آن سپاه موعود آمد، به پیشوازشان شتافتم و به کاتب لشکر که نام سپاهیان به همراه داشت گفتم: چند نفر با شما هستند؟ گفت: «از یازده هزار نفر یک نفر کم است (یادم نیست که گفت یک یا دو نفر کم است).

این روایت در منابع زیر نیز آمده است :

مفید/ ارشاد 166  دیلمی/ ارشاد 2/ 224 کنز العمال 5/ 43. + احقاق الحق 6/ 43. بحار 40/ 216، 42/ 147.

----------------------------------------------------------

(1) ذی قار، آبی میان کوفه و واسط بوده است.