گوشه اى از معارف
درياهاى بيكران معانى، و اقيانوسهاى ژرف معارفِ الهى در كلمات كوتاه و پرمحتواى خاندان وحى يافت مى شود. با رجوع به اينگونه گفتارهاى بى نظير، مى توانيد در بحار معارف غوطه ور شده و با تابش انوار تابناكى كه از سرچشمه وحى مى تابد، قلب خود را روشن و منوّر سازيد و با توشه گيرى ازگلستان معارف اهل بيت عليهم السلام، خوشه چين گلهاى رنگارنگ معانى قرآن وعلوم و حِكَمِ خاندان وحى شويد.
اينك نمونه اى از اين گونه كلمات را مى آوريم؛ تا با تدبّر در آن، قلب خودرا صفا بخشيده و شور و نشاطِ معنوى را در اعماق جان خود قرار دهيد:
حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام مى فرمايند:
كُلُّ مَعْروُفٍ بِنَفْسِهِ مَصْنُوعٌ.(3)
هر چه شناخته شده، بنفسه ساخته شده است.
حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام اين گفتار را در باب خداشناسى فرموده اند، يك كلام كلّى است كه از آن نتيجه هاى فراوان مى توان گرفت.
براى توضيح آن مى گوئيم: هر چه را كه انسان مى شناسد، در سطح فكر،انديشه و برداشتهايى است كه در حدود تشخيص و ميزان درك خود بدست مى آورد و همانند عكسى است كه از انسان يا منظره و طبيعت گرفته مى شود؛هر چه دوربين انسان بهتر و قويتر باشد، بهتر مى تواند از آن موجود عكس بگيرد و عكسى كه مى گيرد خصوصيات آن را بهتر نشان مى دهد. ولى هر چه باشد، عكس آن شىء است نه خود آن شىء، و نمى توان عكس آن شىء را حقيقت و ذات آن شىء دانست؛ زيرا عكس، هر چه زيبا و گويا باشد، عكسِ آن شىء است نه حقيقت آن.
در باب معارف و شناخت خدا و اهل بيت عليهم السلام نيز اين مسئله جريان دارد؛زيرا هر چه ما به عظمت و قدرت خداوند پى ببريم و هر چه اهل بيت عليهم السلام رابهتر بشناسيم، باز به وسيلۀ فكر و انديشه و عقل محدود خود به عظمت آنان پى برده ايم پس باورهاى اعتقادى ما در حدّ ظرفيّت ماست و در واقع عظمت آنان را در محدودۀ فهم خود درك مى كنيم.(4)
براى آن كه معرفت ما بهتر و كاملتر باشد و آنچه را كه در ذهن و فكر خود آن را مى سازيم و پرورش مى دهيم، بيشتر به حقيقت و واقعيت نزديك باشد،بايد عقايد و معارف خود را از مكتب وحى بياموزيم و با بهره گيرى از گفتار حياتبخش اهل بيت عليهم السلام در جستجوى حقائق باشيم و تسليم فرمايشات آنان باشيم، گرچه در سطح فهم ما نباشد؛ تا آئينۀ دل را با كلمات هدايتگر آنان صيقل دهيم و گرنه تيرگىِ نفس، كار خود را مى كند و انسان را به تباهى وگمراهى مى كشاند.
آشنايى با عقايد و معارف اهل بيت عليهم السلام و تسليم بودن در برابر آنان، نفس را صفا مى دهد و اعماق ضمير ناخودآگاه را با انوار تابناك آنان روشن مى سازد واگر تكامل يابد، از انديشه ها و باورهاى اشتباهى كه از كودكى در اعماقِ حافظۀ او قرار دارد، - بلكه از تمامى اعتقادات غير صحيحى كه طبق قانون وراثت به وسيلۀ ژنها از نسلهاى گذشته در نفس قرار گرفته - پاك سازى مى كند.
3) نهج البلاغه : خطبۀ 228.
4) رجوع کنید به روایت بسیار مهمّی که مرحوم شیخ بهایی در کتاب «الأربعون حدیثاً : 81» از حضرت باقرالعلوم علیه السلام نقل نموده است.
بازديد امروز : 128514
بازديد ديروز : 228689
بازديد کل : 123872417
|