برگشت به جاهلیّت و کنار گذاردن غدیر

از آثار مهمّ سقیفه است

یکی از امور مهمّی که رسول خدا صلّى الله عليه و آله در فکر آن بودند این بود که آن حضرت از برگشت مردم به مرام جاهلیّت و پیروی نمودن از آن آگاه بودند و می دانستند بسیاری از مسلمانان مخصوصاً افراد تازه مسلمان و همچنین منافقان مسلمان نما که دشمن ترین افراد با اسلام و آداب و رسوم دین، و همچنین کسانی که تحت تأثیر تبلیغ های شوم و ویران گر آنان بودند جاهلیّت بر خواهند گشت، و با برگشت به عصر جاهلیّت، بزرگترین ضربه را به دین اسلام خواهند زد آنان اهل بيت عليهم السلام و همچنین قرآن را رها کرده و با کنار گزاردن آنها دین واقعی را واژگون نموده و مردم را از دین واقعی دور کرده و با تظاهر به اسلام ظاهری مسلمانان را به عصر جاهلیّت برگردانند.

به این جهت رسول خدا صلّى الله عليه و آله با تمام وجود در پیشگیری از وقوع چنین حادثۀ دردناک و یا به حدّ اقل رساندن آن تلاش می کردند تا مسلمانان را از چنگال منافقان مسلمان نما نجات دهند، تا از دین واقعی دست بر ندارند و به عصر جاهلیّت باز نگردند" رسول خدا صلّی الله علیه و آله برای نجات مسلمانان از آن فتنۀ عظیم یعنی برگشت مسلمانان به عصر جاهلیّت، نقشه ها و برنامه های گوناگونی را طرح نموند و جامۀ عمل به آن می پوشاندند که تا جایی که امکان دارد، مردم از شرّ فتنۀ بزرگ یعنی برگشت به عصر جاهلیّت در امان بمانند و در راه مستقیم و اسلام واقعی ثابت قدم بمانند.

یکی از رسوم و مرام های عصر جاهلیّت که منافقان با ارتباط یهود و نصاری تصمیم به اجرای آن داشتند  کنار زدن جوانان فعّال و پرتلاش که دین و ایمان وجود آنان را فرا  گرفته بود، از کوشش و فعالیّت در راه اسلام واقعی باز دارند و به جای آنان بزرگسالان را هر چند که دارای هیچگونه قدرت و توانایی برای هدایت مردم نباشند در رأس کارها قرار دهند.

کنار گذاشتن جوانان فعّال و روی کار آوردن بزرگسالان، یکی از برنامه های مهمّ عصر جاهلیّت بود.

به این جهت طرفداران سقیفه حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام را به دلیل اینکه هنوز جوان هستند، سزاوار خلافت نمی دانستند، ولی ابوبکر قد خمیده را که به قول عایشه باید دائم شلوارش را بالا می کشید سزاوار خلافت می دانستند.