4 - عبداللَّه بن عمروعاص
وى از پدرش عمروعاص، گنج هايى از طلاهاى مصر به ارث برده بود و بدين سبب او را از جمله پادشاهان صحابه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به شمار مى آوردند.(125)
برخى آثار و روايات تاريخى حاكى از آن است كه وى در نگارش احاديث رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم پشتكار داشت، حتّى صحيفه اى را به نام «صادقه» كه در آن احاديث پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم را گرد آورده بود، به وى نسبت داده اند.(126)
بخارى نيز در كتاب علم از ابوهريره نقل كرده كه مى گفت: «هيچكس بيشتر از من از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم حديث نقل نكرده است، مگر عبداللَّه بن عمرو كه او هر چه مى شنيد مى نوشت، ولى من نمى نوشتم».
همچنين گفته اند: وى زبان سريانى را كه زبان اصلى تورات است، آموخته بود.
در طبقات ابن سعد از شريك بن خليفه نقل شده كه مى گويد: «من عبداللَّه را ديدم در حالى كه وى كتبى را كه به زبان سريانى بود مطالعه مى كرد».(127)
عبداللَّه و فرهنگ اسرائيلى
مورّخان نقل كرده اند كه در سال سيزدهم هجرى، ابوبكر سپاهى را براى فتح شام به سوى آن ديار گسيل داشت وفرماندهى گروهى از لشكريان را به عمرو بن عاص واگذار كرد.
گفته اند: فرزند عمرو يعنى عبدالله نيز در اين جنگ حضور داشت و در نبرد سختى كه در سرزمين «يرموك» ميان مسلمانان و روميان درگرفته بود، عبداللَّه پرچمدارى لشكر تحت امر پدرش را عهده دار بود.(128)
از جمله وقايعى كه در خلال نبرد «يرموك» براى عبداللَّه اتّفاق افتاد و نقش مهمّى در آشنايى وى با معارف اهل كتاب داشت، دست يافتن وى به دو بار شتر از كتب اهل كتاب بود كه او اين غنايم را بسيار پاس مى داشت و از مطالب آن براى مسلمانان فراوان نقل مى كرد. همين امر سبب شده بود تا پيشوايان تابعين از نقل احاديث عبداللَّه پرهيز كنند.(129)
وى آنچنان در نقل محتواى اين كتاب ها براى مسلمانان افراط مى كرد كه برخى صراحتاً به وى گوشزد مى كردند كه از نقل مطالب اين دو مجموعه براى آن ها خوددارى كند.
گفته احمد بن حنبل در مسندش بهترين گواه بر اين مدّعاست: وى نقل كرده روزى مردى نزد عبداللَّه آمد و به او گفت:«برايم از آنچه از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم شنيده اى نقل كن؛ نه از آن بار شترى كه در فتح «يرموك» به دست آوردى».(130)
در روايتى ديگر از ابى سعد نقل شده كه نزد عبداللَّه عمرو رفتم و به او گفتم: «آنچه از احاديث رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم شنيده اى برايم نقل كن و نه از تورات و انجيل»(131).(132)
125) تذكرة الحفّاظ: 42/1.
126) طبقات ابن سعد: 261/4 و ج: 189/5 به نقل از اسرائيليّات وأثرها في كتب التفسير: 145.
127) طبقات ابن سعد: 261/4 به نقل از اسرائيليّات وأثرها في كتب التفسير: 146.
128) اسد الغابة: 243/3.
129) فتح البارى: 167/1 به نقل از أضواء على السنّة المحمديّة: 164، و بنگريد به: تذكرة الحفّاظ: 42/1.
130) مسند احمد بن حنبل: 209 203 202 195/2. و نيز بنگريد به: تفسير ابن كثير: 102/3.
131) مسند احمد بن حنبل: 79 78/11 و 173.
132) اسرائيليّات و تأثير آن بر داستانهاى انبياء در تفاسير قرآن: 138.
بازديد امروز : 51180
بازديد ديروز : 228689
بازديد کل : 123795083
|